Đặc điểm của cách tiếp cận bằng chi phí khi định giá mỏ khoáng sản

Đây là phương pháp dựa trên giả định là giá trị thực của một mỏ khoáng sản nằm trong khả năng tồn tại và khám phá được một trữ lượng khoáng sản có giá trị kinh tế. Phương pháp này cho rằng chi phí dành cho việc khám vá và nghiên cứu mỏ có liên hệ với giá trị của mỏ. Tiếp cận bằng chi phí đồng tình với quan điểm giá trị mỏ khoáng sản thường dựa trên các chi phí cần thiết cần đầu tư để tại ra lợi nhuận. Ở đây cũng có sự kiện đới đến các chi phí đã tiêu trong quá khứ trong các hợp đồng quyền chọn mà cũng liên quan đến giá trị lãi suất còn lại của người giữ quyền chọn.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

Lý thuyết cơ bản của phương pháp này là giá trị của mỏ bằng giá trị của những chi phí đã sử dụng trong quá khứ công với các chi phí bảo đảm trong tương lai. Một yếu tố quan trọng của phương pháp này mà thường được bỏ qua trong quá trình ứng dụng nó đó là chỉ những phần chi phí mà được coi là hợp lý và tạo ra năng suất được coi là có giá trị. Tạo ra năng suất tức là hiệu quả của công việc tạo ra đủ động lực và là nền tảng để bảo đảm cho các hoạt động sau này, bằng việc xác định tiềm năng của sự tồn tại và khám phá ra trữ lượng khoáng sản có giá trị kinh tế. Chi phí được đảm bảo trong tương lại bao gồm ngân sách hợp lý cho việc khám phá để thử nghiệm tiềm năng của mỏ, có thể là những bất thường về địa vật lý hoặc địa hóa học, hay khu khoáng hóa đầy hứa hẹn hoặc đã lộ ra. Như đã nhắc đến ở trước, nếu việc khám phá mỏ làm xuống cấp giá trị của nó thì đó được coi là không năng suất và chi phí không được coi là giá trị hoặc phải giảm trừ đi. Rõ ràng là nếu mỏ không có hoặc có nhưng không đáng kể các tiềm năng kinh tế thì nói được coi như không có giá trị.

Các chi phí công tác trong quá khứ thương được phân tích hàng năm, sử dụng các nghiệp vụ chuyên môn để đánh giá chi phí nào sẽ giữ lại hay chi phí nào bị loại bỏ trong quá trình xác định giá trị tiềm tàng còn lại của mỏ. Trong thời ký làm phát cao, chi phí công tác cũ được đưa về giá trị hiện tại vào thời điểm định giá hay lấy ngay giá trị các chi phí tương ứng trên thị trường. Thường thì chỉ một phần nhỏ các chi phí trong quá khứ có thời gian quá 5 năm so với thời điểm định giá được giữ lại.

Phương pháp chi phí tốt nhất dc áp dụng cho các mỏ vẫn đang được khám phá. Sẽ khó khăn hơn để áp dụng cho những mỏ mà bị trì hoãn vài năm, đặc biệt là nếu đã tiêu tốn một khoản chi phí đáng khể vào đó trong quá khứ. Nhiều mỏ cũng có thể được đưa vào dạng đã hoàn tất thăm dò. ĐIểm mấu chốt cho việc định giá các mỏ ngừng hoạt động là một đáng giá thực tế giá trị tiềm tàng còn lại của nó, có thể dưới dạng những mục tiêu chưa được kiểm chứng, khả năng tăng cấp độ, khối lượng khoáng sản hiện tại, tiềm năng phát triển với những thay đổi về công nghệ cũng như điều kiện kinh tế.

Với những mỏ đã hoàn tất thăm dò và ngừng hoạt động, một số chỉ dẫn cơ bản để xác định phần nào của các chi phí trong quá khứ được tính vào giá trị như bảng sau:

Những chi phí được giữ lại

Chi phí trong quá khứ được giữ lại

Chỉ tiêu

75%

Các mỏ có khoáng sản nhưng không có hoạt động nào xảy ra trong vài năm. Một số công việc trong tương lại được đảm bảo. Thường là mỏ đã hoàn tất thăm dò hoặc có tiềm năng nhưng không đủ hấp dẫn nhà đầu tư vào chi phí thăm dò. Có thể đang trong quá trình thăm dò dưới lòng đất.

50%

Mỏ có ít giá trị về kinh tế nhưng có thể có tiềm năng trong tương lai, dưới những điều kiện nhất định về giá cả hàng hóa, cơ sở hạ tầng, công nghệ, điều kiện nền kinh tế… Không yêu cầu mỏ phải đang thi công trọng quá trình thẩm định. Có thể là mỏ với tiềm năng tạo ra hàng hóa với giá thấp hoặc cầu của thị trường đối với hàng hóa đó đang thấp tại thời điểm định giá/

25%

Mỏ đang ngừng hoạt động mà ít giá trị kinh tế mà ít hi vọng phát triển được, nhưng không thể không loại bỏ được những giá trị ít ỏi có sẵn. Loại mỏ này đại diện cho trữ lượng khoáng sản tĩnh mà chỉ phù hợp với sự phát triển định kì và lâu dài.

0-10%

Mỏ đang ngừng hoạt đông, không có trữ lượng khoáng sản và tiềm năng khám phá là rất thấp hoặc không đáng kể. Có thể là mỏ đã và đang được điều tra địa vật lý kĩ càng mà việc điều tra này sẽ bị dừng lại khi công tác phí đánh giá cạn kiệt.

Giá trị nhỏ khoảng $5000 - $10,000

Mỏ đã ngừng hoạt động với tiềm năng phát triển không đáng kế hoặc mập mờ. Có thể là mỏ mà rất ít hoặc không có dữ liệu chính xác nào về nó và lại nằm trong khu vực địa chất không hấp dẫn.

Giá trị theo tiếp cận từ chi phí có thể sẽ phải được điều chỉnh cho gần với giá trị thị trường nếu thị trường khoáng sản tại địa phương đặc biệt yếu kém hoặc đặc biệt phát triển vào thời điểm định giá. Ví dụ, vào đỉnh điểm của dòng chảy tài chính tại Canada từ 1986 đến 1988, giao dịch mua bán các mỏ đang được nghiên cứu thăm dò rất nhiều. Trong các thời kì khác, như đầu và cuói những năm 1900, các hoạt động khám phá khá lẻ tẻ, điều này được phản ánh trong hoạt động yếu của thịt trường. Những điều kiện này có thể được nhận ra bằng việc áp dụng một yếu tố thị trường chủ quan, thường là việc tăng 25% về chiết khấy hay cộng thêm trong phương pháp này. Việc cộng thêm xảy ra khi đánh giá một vị trí có lợi thế như gần hoặc địa thế tương tự như một mỏ đang được khai thác hoặc mới khám phá.

Ứng dụng của phương pháp chi phí yêu cầu sự nắm bắt chi tiết về quá trình nghiên cứt thăm dò mỏ, chuẩn mực công nghiệp, và giá cả cho việc khoan cũng như các công việc phục vụ việc thăm dò khác. Những yêu cầu này tốt nhất được thực hiện bởi một nhà thăm dò địa chất giàu kinh nghiệm và phán xét kĩ thuật chính xác, cũng như phải nắm rõ giá trị giao dịch của khoán sản trên thị trường thực tế.

Một điểm mạnh của phương pháp tiếp cận từ chi phí đó là thông tin và dữ liệu dành cho việc khám phá thường đã có sẫn cho hầu hết các mỏ đang nghiên cứu, thăm dò hoặc đang trong quá trình thăm dò. ĐIểm yếu chính là đáng giá theo kinh nghiệm cần phải tách biệt chi phí trong quá khứ được cho là có hiệu quả ra khỏi những chi phí không đóng góp vào giá trị của mỏ, và phải đánh giá một chương trình và chi phí thăm dò hợp lý trong tương lai. Điều này làm cho phương pháp dễ bị sử dụng sai cách hoặc bị lạm dụng.

Sẽ khôn ngoan hơn nếu chuyên viên thẩm định có thể so sánh giá trị theo chi phí của mỏ với giá trị theo các phương pháp khác, đặc biệt là các phương pháp tiếp cận từ thị trường, sẽ được nhắc qua trong bài sau.